Kategori: Makaleler

İstanbul Akvaryum’da Kaç Çeşit Balık Var? Bir Tarihsel Perspektif Geçmiş, yalnızca geçmişte kalmış bir zaman dilimi değildir; o, bugünü anlamamıza yardımcı olan bir harita, bir rehberdir. Geçmişin izlerini takip ederek, insanlık tarihinin ne kadar karmaşık ve çok katmanlı olduğunu keşfederiz. Bugünün İstanbul Akvaryumu, denizlerin derinliklerinden gelen varlıkların bir araya geldiği bir mekân olarak, aslında tarihsel bir sürecin sonucu olarak karşımıza çıkar. Peki, İstanbul Akvaryumu’ndaki balık çeşitliliği, sadece biyolojik bir zenginlik değil, aynı zamanda İstanbul’un geçmişiyle nasıl iç içe geçmiştir? Bu soruyu tarihsel bir perspektiften inceleyerek, İstanbul’un toplumsal dönüşümünü ve çevresel tarihini anlamaya çalışacağız. İstanbul’un Su Kültürü: Antik Dönemden Osmanlı İmparatorluğu’na…

Kaynaklar kıt olduğunda, insanlar seçim yapma zorunluluğuyla karşı karşıya kalır. Peki, bu seçimler ne kadar bilinçlidir ve bizi hangi sonuçlara götürür? Günlük hayatta farkında olmasak da, her tercihimizi bir fırsat maliyetiyle öderiz. Herhangi bir eylem, bizi başka bir seçeneği terk etmeye zorlar. Bu anlayışı, hem bireysel kararlarla hem de toplumsal düzeydeki tercihlerle ilişkilendirmek mümkündür. Tıpkı bir ürünün fiyatını öderken ya da bir hizmetten yararlanırken olduğu gibi, ekonomik kararlarımızın her biri toplumsal yapıyı ve bireysel yaşamı şekillendirir. Bu yazıda, ilginç bir örnek üzerinden — Sandaloz sakızlı elma sirkesi yapımını — mikroekonomi, makroekonomi ve davranışsal ekonomi perspektifinden inceleyeceğiz. Sandaloz Sakızlı Elma Sirkesi…

Modern Klasik Nedir? Edebiyat Perspektifinden Bir İnceleme Edebiyatın büyüsü, kelimelerin gücünden doğar; bir anlatı, yalnızca bir hikaye değil, yaşamın derinliklerine açılan bir kapıdır. Her bir metin, insan ruhunun farklı yönlerini yansıtan bir ayna olabilir. Ancak, bir metnin zamanın ötesinde kalabilmesi ve “klasik” unvanını hak edebilmesi için, yalnızca estetik bir güce değil, aynı zamanda evrensel temalarla okurlarını etkileme yeteneğine de sahip olması gerekir. Bu anlamda, “modern klasik” kavramı, bir yandan çağdaş dünyanın izlerini taşırken, diğer yandan evrensel temalarla insanlık durumunu sorgular. Bu yazıda, modern klasiklerin edebi çağrışımlarını, sembollerini ve anlatı tekniklerini keşfedeceğiz, bu yolla okuyuculara sadece edebi bir kavramı değil, metinlerin…

En Güzel Kızı Kim Dünyada? Ekonomi Perspektifinden Bir Analiz Dünya, her bireyiyle, her farklı bakış açısıyla, her çeşit tercihiyle sonsuz bir çeşitlilik sunuyor. Ancak, güzellik anlayışı –özellikle fiziksel güzellik– kültürlere, topluluklara ve bireysel tercihlere göre değişiklik gösterir. Birisi için ideal güzellik, bir başkası için sıradan olabilir. Bu bakış açısıyla, “En güzel kız kim dünyada?” sorusu, aslında bir dizi ekonomik seçimi ve tercihleri, toplumsal normları, kaynakların kıtlığını ve bununla ilişkili fırsat maliyetlerini tartışmamıza olanak tanır. Peki, güzellik bir piyasa aracı haline geldiğinde ne olur? Güzelliğin ekonomik değeri, bireysel karar mekanizmalarını, toplumsal normları ve ekonomik refahı nasıl şekillendirir? Gelin, bu soruyu mikroekonomi,…

Patoloji Aktivasyonu Nedir? Toplumsal Cinsiyet, Çeşitlilik ve Sosyal Adalet Perspektifinden İnceleme Patoloji aktivasyonu, genellikle bireylerin ya da grupların, toplumsal yapılar veya normlar tarafından dışlanan, ötekileştirilen ya da sorunlu olarak etiketlenen davranışlarını veya kimliklerini anlamada kullanılan bir terimdir. Bu terim, toplumsal cinsiyet, çeşitlilik ve sosyal adalet gibi önemli meselelerle kesiştiğinde, daha geniş bir anlam kazanır. İstanbul gibi kozmopolit bir şehirde, her gün karşılaştığımız farklı toplumsal grupların, patoloji aktivasyonunun nasıl etkilediğini görmek hiç de zor değildir. Şehirdeki günlük yaşamda karşılaştığımız sahneler, bu dinamiklerin en net şekilde gözler önüne serildiği yerlerdir. Patoloji Aktivasyonu ve Toplumsal Cinsiyet Toplumun, bir bireyi ya da grubu ‘patolojik’…

Osmanlı-Venedik İlişkileri Ne Zaman Başladı? Küresel ve Yerel Bir Bakış Bugün, Osmanlı-Venedik ilişkilerinin ne zaman başladığını, nasıl şekillendiğini ve bu ilişkilerin sadece tarihi değil, kültürel ve ticari etkilerini de ele alacağız. Burası Bursa, yani Osmanlı İmparatorluğu’nun kalbinde bir şehir, ama aynı zamanda dünyanın dört bir yanındaki ticaret yollarının kesişim noktalarından birinde. O yüzden bu ilişkiler, sadece tarih kitaplarında değil, aslında sokaklarda, caddelerde, kısacası her köşe başında kendini hissettiren bir konu. Hadi gel, biraz bu tarihi serüvene göz atalım. Osmanlı-Venedik İlişkilerinin Başlangıcı Osmanlı-Venedik ilişkileri, temelde 15. yüzyılın sonlarına, yani Osmanlı’nın büyüme dönemine dayanır. Ancak ilişkilerin daha uzun bir geçmişi olduğunu da…

Şirketlerde Hangi Departmanlar Olur? Ekonomi Perspektifinden Bir İnceleme Kaynakların kıt olduğu bir dünyada, her kararın bir bedeli vardır. İnsanlar, firmalar, devletler ve toplumlar, kısıtlı kaynaklarla hedeflerine ulaşabilmek için sürekli bir seçim yapmak zorundadır. Bu noktada, şirketlerin yapısı ve organizasyonu, bu seçimlerin ekonomik sonuçlarını şekillendirir. Peki, şirketlerde hangi departmanlar bulunur ve bu departmanlar arasındaki iş bölümü, mikroekonomi, makroekonomi ve davranışsal ekonomi perspektiflerinden nasıl analiz edilebilir? Şirketlerin iç yapılarındaki departmanlar, sadece günlük operasyonları yönetmekle kalmaz, aynı zamanda karar alma süreçlerini, piyasa dinamiklerini ve toplumun genel refahını da etkiler. Bu yazıda, bu departmanları ekonomi perspektifinden inceleyecek, fırsat maliyeti, dengesizlikler ve kaynak dağılımı gibi…

İlgi Gösteren Kadın Nasıl Davranır? Ekonomi Perspektifinden Bir Analiz Ekonomistlerin sıkça karşılaştığı bir soru, insan davranışlarının belirli ekonomik dinamikler ve kaynaklar üzerindeki etkileridir. Hepimizin hayatında karşılaştığı bir konu olan “ilgi gösteren kadın” meselesi, mikroekonomi ve makroekonomi açısından derinlemesine incelenebilir. İlgiyi bir tür ‘kaynak’ olarak düşünmek, kadınların bu kaynağa nasıl yaklaşacakları ve bu süreçte aldıkları kararların toplumsal yapıları nasıl şekillendirdiğini anlamamıza yardımcı olabilir. Bu yazıda, “ilgi gösteren kadın” davranışını, kıtlık ve seçim teorisi çerçevesinde ele alacak; piyasa dinamiklerinden toplumsal refaha kadar geniş bir yelpazede analiz yapacağız. İlgi Gösteren Kadın ve Kaynak Kıtlığı Ekonominin temeli, kıtlık üzerine kurulur. Kaynakların sınırlı olması, bireyleri…

Vaveyla: Kültürlerin Derinliklerinde Bir Söz ve Anlam Hayatın her anında karşımıza çıkan kelimeler, bazen günlük konuşmalarımızın bir parçası haline gelir, bazen de bir ritüelin ya da bir kültürün derinliklerine kök salar. “Vaveyla” gibi kelimeler, bize sadece bir anlam taşımaktan çok, ait olduğumuz kültürün izlerini ve kimliğimizi nasıl şekillendirdiğini hatırlatır. Vaveyla, sokaklarda, günlük yaşamda duyduğumuz, duyduğumuz anda anlamını hemen kavradığımız ama kökenlerine inince düşündürten bir kelimedir. Ancak bu kelimenin kökeni, anlamı ve hangi kültürel pratiklerle ilişkili olduğu üzerine düşünmek, bir insanı farklı kültürlerin ve toplumların zengin dünyasına yolculuğa çıkarabilir. Kültürlerin, sembollerin, ritüellerin, akrabalık yapılarının ve ekonomik sistemlerin nasıl bir araya geldiği,…

Padişah Askerlerine Ne Denir? Osmanlı İmparatorluğu’ndan Günümüze Askerlik Kültürü Düşünsenize… Bir devlete, milyonlarca insana hükmeden, yüzyıllarca süren bir imparatorluk var. Bu imparatorluğun bekçisi kimdir? Elbette askerleridir. Ancak, yalnızca birer asker değil, Osmanlı İmparatorluğu’nu ayakta tutan, padişahın en güvenilir savaşçılarıdır. Peki, bu güçlü askerler Osmanlı’da nasıl adlandırılırdı? Padişah askerlerine ne denir? Bu soruyu sorduğumuzda, akla gelen ilk şey, kuşkusuz Osmanlı İmparatorluğu’nun en bilinen askerî birliği olan Yeniçerilerdir. Ancak, sadece Yeniçeriler değil, Osmanlı ordusunda pek çok farklı askerî sınıf ve birim vardı. Her birinin kendine has bir adı, görev tanımı ve toplumsal rolü vardı. Peki, bu askerler ne işe yarar, adlandırılmalarının ardında…